Basen w domu – co zaplanować przed rozpoczęciem budowy?

Basen kryty w domu powinien być uwzględniony już na etapie koncepcji budynku. Technologia basenowa wymaga nie tylko miejsca na nieckę, ale również maszynowni, instalacji, ogrzewania i wentylacji. Część elementów trzeba przewidzieć jeszcze przed wykonaniem płyty dennej i ścian basenu, dlatego wczesna koordynacja architekta, konstruktora, projektantów instalacji i technologa basenowego pozwala uniknąć późniejszych przeróbek.

Basen kryty w domu – realizacja ARRAS
Basen kryty w domu – realizacja ARRAS.
Najważniejsza zasada
Przed wykonaniem niecki trzeba ustalić nie tylko rozmieszczenie elementów technologicznych, ale również konkretne rozwiązania, które będą w niej osadzane. Dobór ma znaczenie już na etapie betonowania – jeżeli w niecce zostanie zamontowany określony korpus dyszy, lampy czy elementu atrakcji, późniejszy osprzęt musi być z nim kompatybilny. Na później można zostawić przede wszystkim część decyzji czysto wizualnych, np. kolor folii lub wzór mozaiki.

Kiedy włączyć technologa basenowego do projektu domu?

Najlepiej już na etapie koncepcji domu.

Na tym etapie powinna być znana lokalizacja basenu oraz jego podstawowa geometria: kształt, wymiary, głębokość i ewentualne schody wykonane w konstrukcji niecki. Równolegle ustala się wyposażenie, które ma zostać osadzone w dnie i ścianach basenu, oraz dobiera konkretne rozwiązania techniczne. Jest to ważne, ponieważ korpusy i elementy montażowe instalowane podczas wykonywania niecki determinują później kompatybilny osprzęt.

Mając określony kształt niecki, technolog może zaplanować rozmieszczenie elementów odpowiedzialnych za cyrkulację wody oraz przebieg instalacji prowadzących do maszynowni. Im później technologia zostanie włączona do projektu, tym większe ryzyko, że część rozwiązań trzeba będzie dopasowywać do wykonanej już konstrukcji.

Technologia basenowa jako osobna branża projektu

Przy projektowaniu domu z basenem warto jasno rozdzielić odpowiedzialność poszczególnych uczestników inwestycji.

Inwestor wspólnie z architektem określa lokalizację, wielkość, kształt i funkcję basenu.

Konstruktor na podstawie tych założeń oblicza konstrukcję niecki – grubość płyty i ścian, zbrojenie oraz pozostałe rozwiązania konstrukcyjne.

Technologia basenowa jest natomiast osobną branżą projektu. Określa rozmieszczenie elementów technologicznych w niecce, przebieg instalacji, wymagania dotyczące maszynowni oraz powiązania basenu z ogrzewaniem, wentylacją, instalacją sanitarną i elektryczną.

Dlatego projekt technologii powinien być koordynowany z pozostałymi branżami jeszcze przed rozpoczęciem robót konstrukcyjnych.

Więcej o uzgodnieniach architekta z technologiem przeczytasz w poradniku Projekt basenu w domu – co architekt powinien uzgodnić z technologiem? →

Zobacz baseny domowe projektowane i realizowane przez ARRAS →

Co trzeba ustalić przed wykonaniem konstrukcji niecki?

Jedną z najważniejszych granic w harmonogramie budowy jest wykonanie płyty dennej i ścian basenu.

W płycie dennej osadzane są dysze napływowe oraz odpływ denny. Jednocześnie trzeba przewidzieć przebieg instalacji, które wyjdą z niecki i zostaną poprowadzone do maszynowni.

Rozmieszczenie dysz nie jest przypadkowe. Gdy znany jest kształt basenu, technolog projektuje ich liczbę i lokalizację tak, aby zapewnić prawidłową cyrkulację i możliwie równomierne rozprowadzenie wody w całej niecce.

Przy wykonywaniu ścian i pozostałych elementów konstrukcji niecki trzeba z kolei uwzględnić elementy technologiczne, które będą w nich osadzane. W zależności od projektu mogą to być:

  • lampy basenowe,
  • dysze masażu,
  • przeciwprąd,
  • przyłącze odkurzacza basenowego,
  • skimmer lub elementy systemu przelewowego i odpływy rynny.

Nie wszystkie z nich występują w każdym basenie. Ważne jest jednak, aby ich obecność i lokalizacja były znane przed wykonaniem odpowiednich fragmentów konstrukcji.

Co warto ustalić przed betonowaniem niecki?
  • geometrię basenu i układ schodów,
  • system skimmerowy lub przelewowy,
  • rozmieszczenie podstawowych elementów technologicznych,
  • sposób wykończenia niecki,
  • planowane atrakcje i oświetlenie,
  • kierunek prowadzenia instalacji do maszynowni.

Wykończenie basenu też ma znaczenie techniczne

Nie każda decyzja dotycząca wyglądu basenu musi zostać podjęta na początku inwestycji.

Kolor folii, konkretny wzór mozaiki czy ostateczną stylistykę można wybrać później. Znacznie wcześniej trzeba jednak zdecydować, w jakiej technologii będzie wykończona niecka.

Część elementów technologicznych dobiera się odpowiednio do sposobu wykończenia niecki – inaczej dla folii, inaczej dla mozaiki lub ceramiki. Technolog powinien więc znać przewidywany sposób wykończenia jeszcze przed doborem i osadzeniem tych elementów w konstrukcji.

Można zatem odłożyć decyzję o wyglądzie basenu, ale nie zawsze decyzję o technologii jego wykończenia.

Dlaczego elementy najlepiej osadzać podczas wykonywania żelbetu?

ARRAS zaleca montaż elementów technologicznych podczas wykonywania konstrukcji niecki.

Pozwala to przygotować właściwe przejścia przez ściany i dno oraz przeprowadzić instalacje bez późniejszego ingerowania w gotowy żelbet.

Dotyczy to również oświetlenia. Lokalizacja lamp powinna być określona wcześniej, ponieważ trzeba przygotować dla nich odpowiednie przewody i trasy kablowe. W zależności od rozwiązania przewody prowadzone są w peszlach umieszczanych w konstrukcji. Po wykonaniu ścian i kolejnych warstw nie zawsze pozostaje możliwość wykonania takiej instalacji od nowa.

Podobnie jest z przeciwprądem, masażami oraz innymi elementami wymagającymi przejścia przez ścianę niecki. Ich późniejsze dokładanie może wymagać ingerencji w gotową konstrukcję, a w niektórych sytuacjach być bardzo trudne albo technicznie niemożliwe.

Szczególnej uwagi wymagają również miejsca przejścia elementów przez nieckę oraz ich późniejsza izolacja. Z tego względu ARRAS przy izolacji i wykończeniu basenów współpracuje z wykonawcami mającymi doświadczenie przy tego typu realizacjach.

Budowa niecki basenowej z osadzonymi elementami technologii – realizacja ARRAS
Budowa niecki basenowej z osadzonymi elementami technologii – realizacja ARRAS.

Basen przelewowy czy skimmerowy – kiedy podjąć decyzję?

Decyzję o sposobie odbioru wody z powierzchni basenu trzeba podjąć przed wykonaniem konstrukcji niecki.

W basenie skimmerowym woda odbierana jest z powierzchni przez skimmery umieszczone w ścianach. W basenie przelewowym przepływa przez krawędź niecki do rynny, a następnie do instalacji technologicznej.

System przelewowy wymaga uwzględnienia rynny, jej odpływów, zbiornika wyrównawczego oraz odpowiedniej instalacji hydraulicznej.

W realizowanych obecnie przez ARRAS basenach rezydencyjnych rozwiązanie przelewowe występuje w około 95% przypadków.

Rynna nie musi przy tym zawsze otaczać całej niecki. Jej przebieg może być dostosowany do architektury strefy basenowej. Basen może na przykład jedną stroną dochodzić do ściany, a sama rynna może być szersza lub zaprojektowana w bardziej dyskretny sposób.

Szczegółowe porównanie obu systemów znajdziesz w poradniku Basen skimmerowy czy przelewowy – co wybrać do domu? Na etapie projektu domu najważniejsze jest to, aby decyzja zapadła, zanim konstrukcja basenu zostanie wykonana.

Gdzie zaplanować maszynownię basenową?

Maszynownia jest integralną częścią basenu. Nie powinna być pomieszczeniem, którego lokalizacja i wielkość zostaną ustalone dopiero po zaprojektowaniu pozostałej części domu.

W realizacjach ARRAS bardzo często znajduje się ona w piwnicy, bezpośrednio pod plażą basenu. Pozwala to ograniczyć długość przebiegów instalacji i zapewnić dobry dostęp do urządzeń.

Nie jest to jednak jedyny możliwy wariant. Ważne, aby maszynownia znajdowała się możliwie blisko basenu, miała właściwe połączenie z niecką oraz umożliwiała doprowadzenie wymaganych mediów.

Trzeba również zapewnić odpowiednią powierzchnię i wysokość pomieszczenia. Urządzenia nie mogą być ustawione bez pozostawienia miejsca potrzebnego do późniejszej obsługi i serwisu.

Najczęstsze problemy z maszynownią
  • zbyt mała powierzchnia,
  • niewystarczająca wysokość,
  • brak odwodnienia,
  • utrudniony dostęp,
  • niekorzystna lokalizacja względem basenu,
  • brak przestrzeni serwisowej,
  • kolizje z innymi instalacjami budynku.

Problem pojawia się szczególnie wtedy, gdy maszynownia jest traktowana jako przestrzeń, która „zostanie” po zaprojektowaniu pozostałych pomieszczeń.

Znacznie łatwiej określić jej wymagania na początku inwestycji niż później próbować zmieścić kompletną technologię w zbyt małym pomieszczeniu.

Maszynownia basenowa w szkole w Nysie – realizacja ARRAS
Przykład maszynowni basenowej – realizacja ARRAS, szkoła w Nysie.

Jakie media trzeba doprowadzić do basenu i maszynowni?

Basen jest powiązany z kilkoma instalacjami budynku.

Do maszynowni trzeba przewidzieć przede wszystkim:

  • wodę,
  • kanalizację,
  • zasilanie elektryczne,
  • doprowadzenie instalacji grzewczej,
  • połączenie internetowe lub komunikacyjne dla systemu sterowania.

Na etapie pierwszej konsultacji nie wszystkie instalacje muszą być już szczegółowo zaprojektowane.

W przypadku ogrzewania wystarczy na początku informacja, jakie źródło ciepła przewidywane jest w budynku. Później technolog potrzebuje konkretnych parametrów instalacji, aby prawidłowo dobrać wymiennik ciepła.

Podgrzewanie wody w basenie – jak zaplanować ogrzewanie? →

Wentylację basenu trzeba zaplanować razem z budynkiem

Basen kryty oznacza stałe parowanie wody, dlatego wentylacja hali basenowej nie może być traktowana tak samo jak wentylacja zwykłego pomieszczenia mieszkalnego.

Już podczas projektowania domu trzeba przewidzieć miejsce na centralę basenową oraz trasy kanałów nawiewnych i wywiewnych.

Centrala bardzo często znajduje się również w maszynowni basenowej. Samo znalezienie miejsca na urządzenie nie rozwiązuje jednak problemu – trzeba jeszcze zaplanować prowadzenie kanałów.

Szczególnie istotne są nawiewy przy dużych przeszkleniach. W wielu realizacjach prowadzone są one w strefie plaży basenowej, dlatego ich położenie powinno być skoordynowane z konstrukcją i architekturą wnętrza.

Jednym z typowych problemów na późnym etapie budowy jest sytuacja, w której dopiero po wykonaniu pomieszczenia zaczyna się szukać miejsca na kanały wentylacyjne. Po zamontowaniu pozostałych instalacji może się okazać, że odpowiedniej przestrzeni już po prostu nie ma.

Dlatego wentylację, technologię basenową i architekturę hali warto projektować równolegle.

W prywatnym basenie krytym temperatura wody najczęściej utrzymywana jest w okolicy 29°C, a temperatura powietrza powinna być od niej nieco wyższa.

Jaka powinna być temperatura wody w basenie? →

Kiedy wybrać oświetlenie, przeciwprąd i masaże?

Część wyposażenia basenu wygląda na coś, co można wybrać dopiero na etapie wykańczania inwestycji. W przypadku urządzeń wymagających elementów osadzanych w niecce jest inaczej.

O zastosowaniu przeciwprądu, masaży czy oświetlenia najlepiej zdecydować jeszcze przed wykonaniem żelbetu.

Na tym etapie ustala się nie tylko funkcję i rozmieszczenie wyposażenia, ale również konkretne elementy, które mają zostać osadzone w niecce. Ma to znaczenie m.in. przy oświetleniu, przeciwprądzie czy masażach, ponieważ późniejszy osprzęt musi być kompatybilny z korpusami i elementami montażowymi zabudowanymi podczas wykonywania konstrukcji.

Dzięki temu można prawidłowo przygotować przejścia, rurociągi, przewody i trasy kablowe jeszcze przed zamknięciem konstrukcji.

W projekcie domu najważniejsza jest wcześniejsza decyzja o ich zastosowaniu, ponieważ późniejsze dodanie tych elementów może wymagać ingerencji w gotową nieckę i instalacje.

Sposób przygotowania poszczególnych instalacji opisujemy szerzej w poradnikach o oświetleniu basenu, przeciwprądzie oraz masażach i atrakcjach wodnych.

Co przekazać technologowi basenowemu na początku projektu?

Do pierwszej konsultacji nie jest potrzebny kompletny projekt wykonawczy domu.

Najlepiej przekazać wszystko, co zostało już przygotowane, w szczególności:

  • koncepcję lub projekt architektoniczny,
  • rzuty i przekroje strefy basenowej,
  • lokalizację planowanego pomieszczenia technicznego,
  • koncepcję wentylacji, jeśli już powstała,
  • informację o przewidywanym źródle ciepła,
  • dostępne projekty pozostałych instalacji.

Na tej podstawie można określić, które elementy wymagają dalszej koordynacji i jakie decyzje muszą zostać podjęte przed rozpoczęciem kolejnych etapów budowy.

Nie warto czekać z konsultacją do momentu, w którym wszystkie pozostałe branże będą już zamknięte. Im wcześniej technologia basenowa zostanie włączona do projektu, tym łatwiej dopasować ją do budynku.

Jakich błędów najlepiej uniknąć przed rozpoczęciem budowy?

Najtrudniejsze do poprawienia błędy powstają zazwyczaj dużo wcześniej niż podczas montażu urządzeń w maszynowni.

Problemem może być włączenie technologa dopiero po wykonaniu niecki, brak przygotowanych przejść instalacyjnych, niewłaściwe rozmieszczenie elementów względem geometrii basenu, zbyt mała maszynownia, brak miejsca na kanały wentylacyjne czy decyzja o przeciwprądzie lub masażach dopiero po wykonaniu żelbetu.

Kolejnym problemem jest zbyt późne określenie sposobu wykończenia niecki. Wzór czy kolor można wybrać później, ale technologia wykończenia powinna być znana przed doborem i osadzeniem części elementów.

Szczególnej uwagi wymagają również wszystkie przejścia technologiczne przez konstrukcję niecki oraz ich prawidłowe zaizolowanie.

Koszt budowy basenu – od czego zależy cena? →

Basenu nie warto projektować jako niezależnego urządzenia, które później zostanie wstawione do gotowego domu. Jest częścią budynku i wymaga współpracy architekta, konstruktora, projektantów instalacji oraz technologa basenowego.

Dobrze przeprowadzona koordynacja na początku inwestycji pozwala uniknąć sytuacji, w której gotową konstrukcję trzeba później dostosowywać do technologii.

Kolejne etapy realizacji, od projektu i wykonania niecki po uruchomienie instalacji, opisujemy w artykule Budowa basenu krok po kroku →

Planujesz dom z basenem?
Technologię warto skonsultować jeszcze przed rozpoczęciem wykonywania konstrukcji niecki. ARRAS projektuje i realizuje technologie basenowe dla domów i rezydencji oraz współpracuje z architektami, konstruktorami i projektantami pozostałych branż na kolejnych etapach inwestycji.
Zobacz realizacje ARRAS → | Skontaktuj się z ARRAS →